Mersavîler Åžanlıurfa’da önemli bir ailedir. BeÅŸ kola ayrılarak çoÄŸalmışlardır. Ä°lk Mersavî babanın beÅŸ oÄŸlundan çoÄŸalan Mersavî soyu ortaya çıkmıştır. geleneksel Kürt kıyafetlerin yanı sıra ÅŸalvar ve ceket altına giydikleri kunduralarla belli belirsiz bir Kürt – Türk sentezi görülür kıyafetlerinde.
Eski toprak diye nitelendirilen Mersavî büyükleri ÅŸalvar, yelek, gömlek giyerler. BaÅŸlarına da ÅŸal ve tülbent geçirirler. Yazın güneÅŸin yakıcı sıcaklığından, kışın da soÄŸuktan korunma yöntemidir bu. Erkeklerin bir de kışın üzerlerine giydikleri ve aba adını verdikleri bir giysi vardır ki, hem sıcak tutar hem de her ÅŸartta her yerde yatak ve yorgan vazifesi görürdü. Siyah renkli özel bir kumaÅŸtan yapılan bu giysinin içine de hayvan derisinden yapılan özel bir astar dikilirdi.
Kadınlar önceleri kufi adı verilen bir baÅŸlık takarlardı. Bu baÅŸlık erkeklerin kullandığı fese benzer, yuvarlak ve kısa idi. Öyle ki kadınların bir kısmı bu kufi başından kazara düÅŸse dinden çıktığını zannederdi.
Özel giysisi ile bir yaÅŸlı kadın resmi eklenecek
Kıyafetleri gösteriÅŸten uzaktır. Mütevazılık her hallerinden belli olur.
Çobanlık geleneÄŸi Mersavî köylerinde yaygındır. Çobanların ihtiyaçlarını ve aylık ücretini hayvanlarına baktığı insanlar karşılar. Karnının doyacağı kadar yiyecek peÅŸinde koÅŸarlar; açgözlü deÄŸillerdir.
Mersavîlerde Evlenecek eÅŸler nasıl seçilir? DüÄŸün törenleri nasıl yapılır?
Mersavîler de tüm güneydoÄŸu illerinde olduÄŸu gibi geleneksel bir aile kurma düzeni uygularlar. Evlilik en kutsal saydıkları bir kurumdur. Gençlerini evlilik çağına gelen Mersavîlerin kadınları evlatlarını evlendirmek için her daim göz gezdirirler. Hem yakın çevrelerinde hem de uzak akrabaları arasında erkek evlatlarını evlendirebilecekleri kızlara bakarlar. Anneler bu iÅŸi üstlenen gönüllü neferlerdir. Bir evladın evlenmesi annesi için hayatta görmesi gereken en önemli olaydır. Bu nedenle evlilik iÅŸi ile en çok anneler ilgilenirler. Köyde yaÅŸayan Mersavîlerin genel olarak erke ve kız evlatlarını görücü usulü ile evlendirdikleri görülür. Önce kızlar anneler ve kız kardeÅŸler tarafından görülür. BeÄŸenilen kızlar babalara anlatılır. EÄŸer babalar da olur verirse aile toplanır ve erkek evladı çağırarak konu kendisine açılır. Erkek evladın anne ve babasının beÄŸendiÄŸi kızı istenmek üzere beÄŸenip beÄŸenmediÄŸi sorulur. EÄŸer evlat bahsi edilen kızı hiç görmemiÅŸ ise kız evine çocukların da birbirini görüp karar vermeleri için kahve içmeye götürülür. Kız evi eve gelen misafirleri ağırlar ve kahve ikramında bulunur. Kahveleri kız ikram eder. Kız ve erkek çocuklar bu vesile ile birbirlerini görmüÅŸ olurlar. EÄŸer bu kısa süre içinde birbirlerine karşı bir istek duymuÅŸ iseler kız istenmek için bir baÅŸka gün daha misafirliÄŸe gidilir. Evlenmek üzere çocukların kararı çok önelidir. Çok ender de olsa bazı aileler kız ve erkek çocuklarının birbirlerin görmesine müsaade etmeden evlendirdikleri de olur. Fakat bu durum son yıllarda hiç rastlanan bir durum deÄŸildir. Köyde de olsa artık aileler ve gençler bu konuda daha bilinçli hale gelmiÅŸlerdir. Gençler artık kendi kararlarını kendileri vermektedirler. Fakat yine de ailelerin onayı çok önemlidir.
EÄŸitim seviyesi yükseldikçe gençlerin evlilik gibi hayatı ölene kadar etkileyen bu konuda karar vermeleri daha bağımsız olmaktadır.
Ölüm Allah’ın emridir. Her canlı mutlaka ölümü tadacaktır. Hak ola ölümden kurtuluÅŸ yoktur. KurtuluÅŸu olmayan ölüm insanlar üzerinde derin izler bırakmıştır. Tarih boyunca insanlar ölüme çareler aramışlar, çok yaklaÅŸtıklarını zannettikleri zamanda aslında ne kadar uzaklaÅŸtıklarının farkına varmışlardır.
Çaresi olmayan ölüm geldiÄŸinde her kavim kendine göre bir karşımla ve ölene de bir uÄŸurlama yöntemi tarzı veya geleneÄŸi geliÅŸtirmiÅŸtir.
Biz kitabımızın bu bölümlünde Mersavîlerde ölene yapılan kabir hazırlıkları ve taziye geleneÄŸi hakkında bilgi vermeye çalışacağız.
EÄŸer bir trafik kazası veya ani bir kalp durması sonucu ölmemiÅŸ ise hasta olan ve ölüm döÅŸeÄŸi dediÄŸimiz derecede ağır hasta olan kiÅŸi sık sık ziyaret edilir ve moralinin yüksek tutulması saÄŸlanır. Ölümün hak olduÄŸu ve bundan kurtuluÅŸun olmadığı, herkesin mutlaka öleceÄŸi hatırlatılır. Dini sohbetler edilir. Her halükarda kurtuluÅŸun olabileceÄŸi hatırlatılır. Allah’tan umudun kesilmeyeceÄŸi hatırlatılır. Nice ağır hastanın zaman içinde saÄŸlığına kavuÅŸtuÄŸu hatırlatılır ve örnekler verilir. Hastalığın, ahiret hayatında çekileceÄŸi muhtemel olan azaba kefil olduÄŸu söylenir. Böylece hasta psikolojik bakımdan rahatlatılır. Sık sık kelime-i ÅŸahadet getirilir. Böylece hastanın da bu sözleri söyleyip Müslüman olarak son görevini yapması saÄŸlanır.
Hasta olan kiÅŸi, Allah’ın rahmetine kavuÅŸunca da (ölünce) çenesi baÄŸlanır. EÄŸer gözleri açık kalmışsa kapatılır, üzerine uygun bir beyaz örtü veya battaniye çekilir. Hasta sahiplere haberdar edilir. Hasta sahipleri hemen cenaze yıkama ve akabinde kabir hazırlıklarına baÅŸlar. Bir iki saat içinde tüm hazırlıklar yapılar ve vefat eden kiÅŸi mezarlığı götürülerek defin iÅŸlemi yapılır.
EÄŸer ölen kiÅŸinin evlatları, kardeÅŸleri il dışında ise çok nadir de olsa cenaze en yakın hastane morguna kaldırılarak yakınlarının geleceÄŸi güne kadar bekletilir.
EÄŸer cenaze hastane morguna kaldırılmışsa orada da yıkanır. EÄŸer cenaze evde ise, yıkama iÅŸini ya cenazenin usul bilen bir yakını, ya da bir imam efendi yapar. Yıkama iÅŸinden sonra cenaze kefenlerip ve tabuta konarak üzerinde namaz kılınmak üzere tüm akrabaların ulaÅŸabileceÄŸi bir camiye götürülür. Camide namazı kılınan cenaze defin iÅŸleminin yapılması için daha önceden resmi iÅŸlemleri tamamlanarak hazırlanmış kabre gömülmek üzere akrabaların omzunda taşınır. Taşıma iÅŸlemi eÄŸer mezarlık uzak ile belediyenin tahsis ettiÄŸi bir nakil aracı ile yapılır.
Gömme iÅŸi yapılan cenazenin sahiplerine daha mezarlıkta iken baÅŸsaÄŸlığı dilenerek taziyede bulunulur. Taziyenin nerede devam edeceÄŸi biri tarafından açıklanır. Evde taziyeler genel olarak üç gün sürer. Fakat köy kesiminde veya akrabalarının çoÄŸunun köyde olduÄŸu ölümlerde taziye bir hafta da sürebilir.
Erkekler kendi aralarında kadınlar kendi aralarında taziye kabullerinde bulunurlar. Yemek saatlerinde yemek hayır sahipleri tarafından yapılır. Hayır sahiplerinin tek başına yapamayacağı durumlarda taziye iÅŸlerini bilen bir gönüllü topladığı yardımlarla yemek organizesini yapar ve taziye sahibin bir sıkıntı hissettirilmez.
Taziyeler için taziye evleri inÅŸa edilmiÅŸtir. Artık evlerde sıkıntılı ortamlarda taziye yapılmamaktadır. Bu iÅŸ için belediyeler ve valilikler de çeÅŸitli yardımlarda bulunmaktadır.
Taziyenin sona erdiÄŸi son gün yapılan bir mevlit töreni ile ilan edilir. Mevlit töreni yemekli veya yemeksiz yapılır. Dualar edilir ve taziye sonlandırılır.
Varsa bir cenaze taşıma resmi
Namaz kılarken resim
Defin esnasında resim
Taziye esnasında resim
Mevlit esnasında resim
Mersavîler, Müslüman Kürtlerden Hanefi mezhebine baÄŸlı olan bir topluluktur. Ortaasyadan Türklerle birlikte geldikleri ve Alpaslan ile birlikte Çaldıran savaşında Bizanslara karşı savaÅŸtıkları rivayet edilir. Müslümanlıkları Anadolu’da yaÅŸayan ilk Müslüman olmalarından dolayı saÄŸlam bir yapı arz eder. Dini inançlarını samimi ve riyadan uzak olarak yaÅŸarlar. SaÄŸlam karakterlerini dini yapılarından alırlar. Onlar Allah’tan en samimi ve içten duygularla korkarlar. Bu korku onların dünyevi iÅŸlerinde vicdani bir sorumluluk göstermelerine sebep olur. Böylece ÅŸiddet ve gayri meÅŸru iÅŸler bu insanlar arasında yok denecek kadar azdır. Hemen hemen her köylerinde bir cami vardır. Bu camiler sadece mevcudiyetlerini fiziki olarak deÄŸil cemaatleri ile de gösterir. Camiler her zaman cemaate sahiptir. Cami mimarileri klasik urfa mimarisidir. Basit yapılıdır.
YAÅžADIKLARI YERLER
Åžanlıurfa’nın batısında Suruç, Bozova ve Merkez ilçe arasında kalan yerlerde 32 köyde yaÅŸarlar. Köylerin yolları yakın zaman içinde asfaltlanmıştır. Ä°pekyolu Mersavî köylerini kuzey ve güney olarak ikiye böler. 2006 yılında yapılan otoyolunun baÄŸlantı yolu Mersavî köylerinin tam ortasından geçer. Bu yol sayesinde köylerin kıymeti arttı, toprak deÄŸer kazandı. Åžehre yerleÅŸmiÅŸ çoÄŸu Mersavî artık köye dönüÅŸ yoluna girmiÅŸ ve köylerde kalan topraklarında çeÅŸitli meyve aÄŸaçları ile bahçeler yetiÅŸtirmek için çalışmaktadırlar.
.png)
.jpg "Yeni Anayasa")
.jpg)